Mleko mleku nierówne

Tyle mówi się o tym, aby wybierać żywność nieprzetworzoną i bazować na produktach pochodzenia naturalnego. No to zdecydowałam się na mleko krowie. Zgodnie z opisem producenta pasteryzowane, świeże i prosto z Polski. Tak mi posmakowało, że sięgnęłam po warianty smakowe oraz te z nieco większą zawartością tłuszczu. I co, okazało się, że mleko mleku nierówne.

Mleko świeże

Wg dietetyków najlepszy rodzaj tego produktu. Ma dobry smak i dostarcza do organizmu wielu składników spożywczych. Najczęściej występuje w plastikowych lub szklanych butelkach o pojemności 1 litra. Wzięłam pod uwagę towar marki Mlekovita, Łaciate, Tesco i Robico. Ten ostatni sprzedawca jako jedyny z wymienionych oferuje produkt w szklanym opakowaniu, jednak jego cena jest o 1 zł większa niż pozostałych producentów. Jeśli jednak leży nam na sercu los naszej planety, to wybierajmy te produkt, których opakowania są poddawane recyclingowi. Tym bardziej, że w samym mleku nie ma żadnej różnicy.

Informacje o wartości odżywczej mleka świeżego (w 100 ml)
Zawartość tłuszczu 2 % Zawartość tłuszczu 3,2 %
Wartość energetyczna 49-50 kcal 60 kcal
Tłuszcz 2,0 g 3,2 g
Węglowodany 4,6-4,8 g 4,7 g
Białko 3,0-3,3 g 3,0 g
Sól 0,10 g 0,10 g

Jak widać, mleko 2% tłuszczu jest mniej kaloryczne niż mleko pełnotłuste. Niemniej jednak porównując ofertę różnych firm zauważyłam, że w tym przypadku są nieznaczne różnice w ilości węglowodanów i białka. Mogą one wynikać z niedokładności aparatury badawczej lub diety krów, których mleko oddano do mleczarni. Z całą pewnością nie jest to efekt dodawania do mleka cukru, czy sztucznego wzbogacania go białkiem.

Mleko UHT

To nic innego, jak mleko pasteryzowane w wysokiej (min. 135° C) temperaturze. Ma ono smak zbliżony do spalenizny, ale nie jest to jakoś szczególnie wyczuwalne. Jego zaletą jest długi termin przydatności do spożycia. O ile mleko świeże należy spożyć w ciągu kilku dni, tak mleko UHT wytrzyma nawet pół roku. Podobnie jak świeże występuje w wariancie 0,5%, 2% oraz 3,2% tłuszczu. Na jego korzyść przemawiają przede wszystkim zróżnicowane opakowania o pojemności od 0,5 litra do nawet 1,5 litra. Cena w zależności od marki i pojemności waha się na poziomie 2-4 zł. Najdroższe są produkty firmy Łaciate, zaś najtańsze te dyskontowe. Warto również pamiętać, że jednostkowa cena za 1 litr produktu przy zakupie mleka w opakowaniu 0,5 l jest wyższa, niż kupno tego samego mleka w opakowaniu 1 l. W związku z tym, jeśli spożywacie dużo mleka, bardziej opłaca się nabywać je w litrowych kartonach.

W kwestii wartości odżywczych nie ma jakiś drastycznych różnic. Na opakowaniach mleka UHT są podane dokładnie te same informacje, co na produkcie świeżym. Różnice wynikają co najwyższej w zawartości różnego rodzaju składników mineralnych takich jak wapń, czy witaminy. Na ten temat jednak próżno szukać informacji na etykietach.

Źródło: Pixabay by Pexels

Mleko zagęszczone

To kolejna forma mleka kartonowego. Na rynek wprowadzane jest przez takie firmy jak Łowicz, SM Gostyń, Mlekovita, Zott i Łaciate. Jego jednostkowa cena podawana jest w przeliczeniu na kg i wynosi od 7 zł do nawet 22 zł. Tak duża różnica podyktowana jest nie tylko marką, ale także zawartością tłuszczu. W tego typu produktach ilość tłuszczu wynosi zazwyczaj 4%, 7,5%, 8% lub 10%.

Informacje o wartości odżywczej mleka zagęszczonego (w 100 g)
Zawartość tłuszczu 4% Zawartość tłuszczu 7,5% Zawartość tłuszczu 8% Zawartość tłuszczu 10%
Wartość energetyczna 106 kcal 131-134 kcal 326 kcal 120-137kcal
Tłuszcz 4,0 g 7,5 g 8,0 g 10 g
Węglowodany 10 g 9,4-11 g 55 g 4,0 – 4,7 g
Białko 6,9-7,1 g 5,0 – 6,7 g 7,5 g 2,8 – 3,2 g
Sól 0,38-0,7 g 0,18-0,30 g 0,28 g 0,10 g

Kupując mleko zagęszczone musimy mieć na uwadze także skład tych produktów. Poza mlekiem zawierają one dość dużą ilość cukru (ok. 40-45%). To właśnie zawarta w tych produktach sacharoza wpływa na ich kaloryczność, a nie tłuszcz. Z tego względu są one bardzo kaloryczne i nie polecane osobom na diecie.

W niektórych produktach znajdziemy także stabilizatory w postaci fosforanów sodu (E339) i cytrynianów sodu (E331). Dotyczy to zwłaszcza mleka zagęszczonego 4%. Ich działanie na organizm nie jest szkodliwe, lecz zbyt duża ilość fosforanów w diecie wpływa niekorzystnie na nerki oraz gospodarkę wapniową. Z tego względu nie poleca się dużego spożycia produktów, w których te substancje są obecne.

Funkcję stabilizatora w tańszych produktach często pełni karagen (E407). Występuje one w mleku zagęszczonym 7,5%. Ma on negatywny wpływ na organizm, ponieważ może powodować wzdęcia, utrudnione trawienie a w skrajnych przypadkach nawet wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Napoje mleczne

To kolejna gama produktów z mlekiem w tle. Chętnie spożywane zwłaszcza przez dzieci. Wielu rodziców daje się nabrać na ten rodzaj produktów mlecznych. Wydaje im się, że podają dzieciom zdrowe, pełnowartościowe mleko, gdy tymczasem ta grupa towarów to jedynie napoje mleczne, w których składzie dominuje cukier. Występują w kilku wariantach smakowych, z których najpopularniejsze to waniliowy, truskawkowy, czekoladowy i kawa mrożona. Ich cena waha się od 6 zł do 15 zł za litr. To znacznie więcej niż tradycyjnego mleka.

Decydując się na zakup napoju mlecznego musimy sprawdzić skład. Poza mlekiem i cukrem, które stanowią podstawę tych towarów występują następujące substancje:

Nazwa substancji Opis substancji
Karoteny Żółtopomarańczowe barwniki występujące w marchwi, brokułach, szpinaku
Serwatka w proszku Wysuszona serwatka, czyli ciecz pozostała po całkowitym ścięciu mleka. Produkt uboczny produkcji sera.
Skrobia modyfikowana (nie mylić z modyfikowaną genetycznie) Naturalna skrobia, w której zmieniono jej właściwości fizyczne lub chemiczne w celu poprawy jej funkcji. Najczęściej występuje jako zagęszczacz produktów, gdyż dobrze wiąże Wdę. W zależności od środków modyfikujących występuje pod różnymi nazwami.
Karagen (E407) Stabilizator o negatywnym wpływie na organizm. Powoduje wzdęcia, problemy z trawieniem i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
Maślanka Produkt uboczny produkcji mleka.
Polidekstroza (E1200) Substancja zagęszczająca wytwarzana z glukozy, sorbitowi i kwasu cytrynowego. Uważana za nieszkodliwą.
Laktoza Dwucukier zbudowany  galaktozy i glukozy występujący w mleku. Do jego trawienia potrzebny jest specjalny enzym – laktaza.
Koncentraty z soku z marchwi, z soku z buraka itp. Środki wpływające na walory smakowe produktu, uznawane za nieszkodliwe.
Żywe kultury bakterii Wyselekcjonowane kultury bakterii lub drożdży, które po doustnym podaniu zasiedlają jelita wpływając na stan ich mikoflory. Poprawiają odporność organizmu, zapobiegają zakażeniom jelitowym, łagodzą objawy nietolerancji laktozy.
Koszenila (E120) Jasnoczerwony barwnik wytwarzany przez owady. Może wywoływać reakcje alergiczne.
Beta-karoten (E160a) Barwnik ,prekursor witaminy A, występuje naturalnie w roślinach. Substancja niegroźna dla organizmu.
Glikozydy stewiolowe Organiczne substancje słodzące, słodsze od tradycyjnego cukru. Dopuszczone do użytku jako E960, czyli popularna stewia.
Mono – i diglicerydy kwasów tłuszczowych (E 471) Emulgatory i stabilizatory, zbliżone do naturalnego tłuszczu, ich spożycie nie powoduje działań niepożądanych.
Baza kawowa Kawa w proszku o wątpliwej jakości.
Wodorotlenek sodu (E524) Regulator kwasowości uznawany za bezpieczny, choć w dużych ilościach może powodować reakcje alergiczne.
Celuloza (E460) Środek zagęszczający, przeciwzbrylający i emulgator. Może powodować wzdęcia i zaparcia
Sól sodowa karbokymetylocelulozy (E466) Emulgator, środek zagęszczający i wypełniacz. Spożyta w dużych ilościach może powodować wzdęcia, efekt przeczyszczający i bóle brzucha.
Cytrynian potasu (E332) Regulator kwasowości, składnik aromatów, uznawany za nieszkodliwy.

Jak widać, te produkty należą już do silnie przetworzonych. Z tego względu powinniśmy się ich wystrzegać lub spożywać w niewielkich ilościach.

Źródło: Pixabay by Pexels

Analizując wartości odżywcze napojów mlecznych można zauważyć, że te o smaku czekoladowym dostarczają nam najwięcej energii. Niestety, mają one także najwięcej węglowodanów. Truskawkowe z kolei wiążą się z koszenilą, więc chyba najbezpieczniej dla naszego zdrowia i urody wybierać napoje waniliowe.

Informacje o wartości odżywczej napojów mlecznych (w 100 ml)
Waniliowe Truskawkowe Czekoladowe Kawa mrożona
Wartość energetyczna 62 – 77 kcal 62 – 73 kcal 66-83 kcal 46-54 kcal
Tłuszcz 1,4 g – 2,2 g 0,6  – 1,5 g 1,0 – 1,6 g 0,9-1,1 g
Węglowodany 9,0 – 12,4 g 8,2 – 11,6 g 8,2 – 12,8 g 7,1 – 8,6 g
Białko 3,0-3,5 g 2,0 – 6,0 g 2,4 – 6 g 2,3-2,9 g
Sól 0,10-0,18 g 0,10 g 0,08- 0,18 g 0,1-0,4 g

Mleko kozie i owcze

Skoro mleko krowie to jak twierdzą niektórzy samo zło, to może lepiej przerzucić się na kozie. Jest ono droższe, bo litr tego produktu to koszt ok. 9 zł, ale ma mniej tłuszczu i cukru niż krowie. Z drugiej jednak strony jego nieodłącznym elementem są fosforany sodu (E339), czyli stabilizator niekorzystnie wpływający na pracę nerek i gospodarkę wapniową. Niemniej jednak spożycie takiego mleka może być ciekawym doświadczeniem smakowym.

Informacje o wartości odżywczej mleka koziego i owczego (w 100 ml)
Mleko kozie Mleko owcze
Wartość energetyczna 43 kcal 104 kcal
Tłuszcz 1,6 g 6,9 g
Węglowodany 4,2 g 4,8 g
Białko 2,9 g 5,7 g
Sól 0,10 g 0,10 g

Podobnie może być w przypadku mleka owczego. Jego koszt to ok. 20 zł za litr. Jest ono bardziej kaloryczne z uwagi na większą zawartość tłuszczu.

Źródło: Pixabay by Pexels

„Mleka roślinne”

Wreszcie pod lupę wzięłam tzw. mleka roślinne, czyli hit spożywczy ostatnich miesięcy. Są to produkty pochodzenia roślinnego np. soi, owsa, czy ryżu. Polecane są osobom na diecie, ale czy faktycznie są takie rewelacyjne. Przede wszystkim warto wziąć pod uwagę ich cenę, która sięga od 11 zł do nawet 30 zł. Występują w opakowaniach 1 litr oraz 250 ml. Te smakowe również zawierają wiele cukru i innych składników podobnie jak napoje mleczne. Szczególną uwagę należy zwracać na mleczko kokosowe. W jego składzie występuje sól sodowa karbokymetylocelulozy (E466) i jest ono sprzedawane w puszkach w przeliczeniu na gramy lub kilogramy.

Informacje o wartości odżywczej mlek roślinnych (w 100 ml)
Napój sojowy z nutą wanilii Mleczko kokosowe Mleko ryżowe
Wartość energetyczna 55 kcal 76 kcal 55 kcal
Tłuszcz 1,7 g 6,5 g 1,1 g
Węglowodany 6,5 g 3,9 g 2,6 g
Białko 3,0 g 0,5 g 1,5 g
Sól 0,14 g < 0,10 g 0,3 g

Analizując informacje odżywcze widać, że mleko roślinne ma zbliżoną lub nieco większą wartość energetyczną niż mleko tradycyjne. Zawiera ono mniej tłuszczu, zaś zawartość węglowodanów jest na porównywalnym poziomie. W związku tym, wybór należy do Was.

   

Przyglądając mleku widać, że potwierdza się to, co mówią dietetycy, czyli że im mniej przetworzony produkt tym lepiej. Moim faworytem po tym przeglądzie jest tradycyjne krowie mleko świeże lub UHT.

   

A Wy jakie mleko wybieracie?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.